Xe máy bị hao nhớt đi theo hai đường: nhớt bị đốt trong buồng đốt do xéc măng hoặc phớt xupap mòn, hoặc nhớt rỉ ra ngoài qua gioăng, phớt, ốc xả nhớt. Đốt nhớt thường kèm khói trắng xanh và bugi ướt dầu. Rỉ nhớt để lại vệt dầu trên máy và dưới gầm. Việc đầu tiên là kiểm tra que thăm đúng cách để biết nhớt hao bao nhiêu, rồi tìm xem nhớt đi đâu.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Khói trắng xanh, mùi nhớt cháy khi máy nóng | Xéc măng mòn, xi lanh xước | Theo dõi mức nhớt mỗi tuần | Khi hao nhanh và khói liên tục |
| Khói xanh lúc mới nổ rồi hết | Phớt xupap chai | Để ý khói buổi sáng | Khi hao nhớt rõ |
| Vệt dầu dưới gầm, máy bẩn dầu | Ốc xả, gioăng, phớt rỉ | Lau sạch máy rồi theo dõi chỗ rỉ | Khi rỉ thành giọt |
| Nhớt tràn qua lọc gió, ống thông hơi | Đổ nhớt quá vạch, mất hơi xuống cacte | Kiểm tra lại mức nhớt | Khi nhớt vẫn tràn sau khi rút bớt |
| Nhớt tụt nhưng không khói, không vết | Nhớt pha loãng, đổ thiếu từ lần thay trước | Đo lại đúng quy trình | Khi vẫn tụt |
Thế nào là hao nhớt bất thường
Sách hướng dẫn sử dụng Honda ghi rằng mức tiêu hao dầu động cơ khác nhau và chất lượng dầu giảm tuỳ thời gian sử dụng, điều kiện lái xe. Nghĩa là tụt một chút giữa hai lần thay là bình thường, nhất là xe đã chạy nhiều. Hao bất thường là khi nhớt chạm vạch dưới sớm, phải châm thêm nhiều lần, hoặc kèm khói và vết dầu.
Kiểm tra nhớt đúng cách
Theo sách hướng dẫn Honda Wave 110:
- Nếu máy nguội, cho nổ cầm chừng 3 đến 5 phút.
- Tắt máy, đợi khoảng 2 đến 3 phút.
- Dựng xe bằng chân chống giữa trên nền phẳng, chắc chắn.
- Rút que thăm, lau sạch.
- Đưa que thăm vào hết nhưng không vặn.
- Rút ra, xem mức nhớt có nằm giữa vạch trên và vạch dưới không.
Nếu mức nhớt chạm hoặc gần vạch dưới, Honda hướng dẫn đổ thêm dầu khuyên dùng đến vạch trên. Ghi lại số km mỗi lần kiểm tra để biết tốc độ hao.
Nhớt bị đốt bên trong
Khi xéc măng mòn hoặc xi lanh xước, nhớt lọt lên buồng đốt và cháy cùng xăng. Phớt xupap chai cứng cũng để nhớt chảy dọc thân xupap vào buồng đốt.
Dấu hiệu nhận biết:
- Khói trắng xanh, mùi nhớt khét, rõ khi tăng ga hoặc khi nhả ga lúc xuống dốc.
- Bugi bám muội đen ướt, dính dầu.
- Xe yếu dần, khó nổ, có thể kèm mất hơi.
Khói xanh chỉ xuất hiện vài giây sau khi nổ máy buổi sáng rồi hết thường do phớt xupap. Khói liên tục khi máy nóng thường do xéc măng và xi lanh.
Nhớt rỉ ra ngoài
Các chỗ hay rỉ:
- Ốc xả nhớt thiếu long đền hoặc siết lệch.
- Gioăng mặt máy, gioăng nắp máy, gioăng nắp nồi.
- Phớt cốt máy, phớt cần số, phớt trục đề.
- Ống thông hơi vách máy khi nhớt quá nhiều hoặc hơi nén lọt xuống cacte.
Cách tìm chỗ rỉ: rửa sạch lốc máy, chạy vài hôm rồi soi đèn tìm chỗ ướt dầu đầu tiên. Dầu chảy xuôi xuống nên chỗ rỉ thật thường nằm cao hơn vết dầu bạn thấy.
Cách xử lý từng trường hợp
- Đổ nhớt quá vạch: rút bớt cho đúng vạch trên. Nhớt quá nhiều có thể bị đẩy qua ống thông hơi và gây khói.
- Ốc xả rỉ: thay long đền mới, siết đúng lực. Ren hỏng thì thợ làm lại ren hoặc thay ốc.
- Gioăng, phớt rỉ: thay gioăng, phớt mới. Đây là việc của thợ vì cần tháo nắp máy.
- Phớt xupap chai: thợ mở đầu máy thay phớt xupap, thường làm cùng lúc với rà xupap.
- Xéc măng mòn, xi lanh xước: thay xéc măng, làm lại xi lanh và piston nếu cần.
- Trong lúc chờ sửa, kiểm tra que thăm thường xuyên và châm nhớt đúng loại. Không để máy chạy khi nhớt dưới vạch dưới.
Dùng đúng loại nhớt
Nhớt sai loại cũng có thể làm máy hao nhớt nhanh hơn hoặc làm côn trượt ở xe số. Sách hướng dẫn Honda ghi rõ loại dầu cho từng xe. Ví dụ Honda Wave 110 dùng dầu 4 kỳ xe máy, phân loại API SJ trở lên, tiêu chuẩn JASO T 903 loại MA, độ nhớt SAE 10W-30. Honda Air Blade dùng dầu JASO MB, SAE 10W-30, API SJ trở lên. Hai loại MA và MB khác nhau: MA dùng cho xe có côn ướt như xe số, MB thường dùng cho xe tay ga. Honda cũng lưu ý không dùng dầu có nhãn "Energy Conserving" hoặc "Resource Conserving" ở vòng ngoài nhãn API. Khi châm thêm, nên dùng cùng loại với nhớt đang có trong máy.
Khi nào phải ra tiệm
- Phải châm nhớt nhiều lần giữa hai lần thay.
- Khói trắng xanh xuất hiện thường xuyên.
- Nhớt nhỏ giọt dưới gầm sau một đêm để xe.
- Nhớt dính lên cổ pô, bốc mùi khét. Nhớt nóng trên pô có thể bắt lửa.
Chi phí tham khảo
Thay long đền ốc xả hay gioăng nắp nồi là việc nhỏ. Thay phớt xupap, gioăng mặt máy ở mức trung bình. Thay xéc măng và làm lại xi lanh là mức cao nhất. Giá thay đổi theo dòng xe và nơi sửa, nên hỏi báo giá trước.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy bị hao nhớt có sao không?
Hao ít theo thời gian là bình thường. Hao nhanh mà không châm kịp sẽ làm máy thiếu nhớt, nóng máy và có thể lột dên. Kiểm tra que thăm định kỳ để phát hiện sớm.
Xe máy bị chảy nhớt là do đâu?
Thường do ốc xả nhớt thiếu long đền, gioăng hoặc phớt đã chai. Rửa sạch máy rồi theo dõi chỗ ướt dầu đầu tiên để tìm đúng chỗ rỉ.
Xe tay ga bị hao nhớt có khác xe số không?
Nguyên nhân giống nhau: đốt nhớt qua xéc măng, phớt xupap hoặc rỉ qua gioăng, phớt. Xe tay ga có máy nằm dưới yên nên khó nhìn vết rỉ hơn, cần soi từ dưới gầm.
Xe máy bị khô nhớt có sao không?
Có. Thiếu nhớt làm các chi tiết cọ khô vào nhau, máy nóng, kêu và có thể lột dên. Dừng xe, đổ nhớt đến vạch rồi cho thợ kiểm tra nếu máy đã kêu lạ.