Xe máy bị bó bánh sau thường do phanh sau không nhả hết: cam phanh rỉ, bàn đạp phanh hoặc dây phanh kẹt, ốc chỉnh quá căng. Ngoài phanh, bạc đạn bánh sau vỡ, xích chỉnh quá căng ở xe số, hoặc bộ nồi, dây curoa có vấn đề ở xe tay ga cũng làm bánh sau nặng. Dựng chân chống giữa và quay bánh bằng tay là cách nhanh nhất để biết lỗi nằm ở đâu.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Bánh sau nặng, đùm nóng sau khi chạy | Phanh sau không nhả | Kiểm tra hành trình tự do bàn đạp | Khi chỉnh không hết |
| Quay bánh nghe rột rột, lạo xạo | Bạc đạn bánh vỡ | Lắc ngang bánh xem có rơ | Sớm |
| Xe số nặng, xích căng cứng | Xích chỉnh quá căng | Đo độ chùng xích | Khi không tự chỉnh được |
| Xe tay ga tắt máy dắt nặng, có tiếng kéo | Bố nồi dính, chuông nồi, láp | Dắt xe nghe hông trái | Thợ mở nồi |
| Bánh sau lệch, cọ chắn bùn | Căng xích lệch, trục lỏng | Nhìn vệt cọ | Khi bánh lệch rõ |
Cách thử để khoanh vùng
- Tắt máy, dựng xe bằng chân chống giữa trên nền phẳng.
- Xe số: về số mo (số 0). Quay bánh sau bằng tay. Bánh phải quay trơn, trôi thêm một chút.
- Nếu bánh nặng, bóp phanh sau vài lần rồi thử lại. Nặng thay đổi theo lần bóp phanh thì nghi phanh.
- Chạm tay nhẹ lên đùm phanh sau khi vừa chạy một quãng. Nóng rõ hơn bánh trước là phanh đang cọ.
- Lắc bánh sau sang ngang. Có độ rơ hoặc nghe tiếng lạo xạo khi quay là bạc đạn.
- Xe số: đẩy xích lên xuống ở đoạn giữa. Xích căng cứng, không có độ chùng là chỉnh quá căng.
- Xe tay ga: bánh sau luôn nối với bộ nồi sau qua hộp số cuối, quay tay sẽ có lực cản nhẹ. Cản nặng bất thường, có tiếng kéo ở hông trái thì nghi bộ nồi hoặc hộp số cuối.
Phanh sau không nhả
Phần lớn xe số và xe tay ga phổ thông dùng phanh đùm (phanh cơ) ở bánh sau. Khi đạp hoặc bóp phanh, cam phanh xoay đẩy hai guốc bung ra ép vào đùm. Khi nhả, lò xo kéo guốc về.
Nguyên nhân phanh sau bó:
- Hành trình tự do quá ngắn: chỉnh ốc quá căng làm guốc luôn chạm đùm. Sách hướng dẫn Honda Wave 110 ghi hành trình tự do ở đầu bàn đạp phanh sau là 20 đến 30 mm.
- Cam phanh rỉ, khô mỡ: hay gặp ở xe hay đi mưa, ngập nước.
- Bàn đạp phanh hoặc thanh phanh kẹt: trục bàn đạp khô, lò xo trả bàn đạp yếu.
- Dây phanh kẹt: xe tay ga dùng dây phanh, dây rỉ trong vỏ sẽ không trả về.
- Guốc phanh mòn lệch, bụi phanh nhiều: làm guốc kẹt trong đùm.
Sách Honda còn hướng dẫn sau khi chỉnh, bóp hoặc đạp phanh vài lần và kiểm tra bánh xe có quay tự do sau khi nhả phanh.
Bạc đạn bánh sau
Bạc đạn vỡ làm bánh quay nặng, kêu rột rột, có thể rơ và làm bánh lệch. Bạc đạn hỏng nặng có thể kẹt cứng bánh, rất nguy hiểm khi đang chạy. Cần thay sớm.
Xích quá căng ở xe số
Xích không có độ chùng làm bánh sau nặng, nhông, đĩa và bạc đạn hộp số mòn nhanh. Độ chùng đúng ghi trên nhãn ở càng sau hoặc trong sách hướng dẫn. Ví dụ Honda Wave 110 là 25 đến 35 mm.
Bộ nồi, hộp số cuối ở xe tay ga
Xe tay ga bị bó bánh sau có thể do bố nồi dính vào chuông nồi (bố nồi mòn, lò xo bố yếu), khiến bánh sau vẫn bị kéo khi máy nổ cầm chừng hoặc dắt xe nặng. Hộp số cuối khô dầu hoặc vỡ bạc đạn cũng làm bánh sau nặng. Sách Honda Air Blade ghi thay dầu truyền động cuối theo mốc 2 năm.
Cách xử lý
- Chỉnh lại ốc phanh sau cho đúng hành trình tự do, bôi trơn dây phanh, trục bàn đạp.
- Nếu vẫn bó, thợ tháo bánh, vệ sinh đùm, tra mỡ cam phanh, thay lò xo hoặc guốc.
- Chỉnh lại xích đúng độ chùng, căng đều hai bên.
- Thay bạc đạn bánh nếu rơ hoặc kêu.
- Xe tay ga: thợ mở nồi kiểm tra bố nồi, lò xo, chuông nồi, và thay dầu láp.
Khi nào phải ra tiệm
- Bánh sau không quay được bằng tay.
- Có mùi khét, khói ở đùm phanh.
- Bánh sau rơ, kêu lạo xạo.
- Xe tay ga cứ bò tới khi nổ máy cầm chừng.
Chi phí tham khảo
Chỉnh phanh, bôi trơn dây phanh gần như không tốn. Thay guốc phanh, bạc đạn bánh ở mức thấp đến vừa. Sửa bộ nồi, hộp số cuối xe tay ga tốn hơn. Giá thay đổi theo dòng xe và nơi sửa.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy bị bó thắng sau là do đâu?
Thường do chỉnh phanh quá căng, cam phanh rỉ khô mỡ, bàn đạp hoặc dây phanh kẹt. Chỉnh lại hành trình tự do và bôi trơn dây, cam phanh là khắc phục được phần lớn.
Xe tay ga bị bó bánh sau là bị gì?
Có thể do phanh sau không nhả, bố nồi dính chuông nồi, hoặc hộp số cuối, bạc đạn bánh hỏng. Dựng chân chống giữa quay bánh và nghe tiếng để khoanh vùng.
Xe tay ga bị nặng bánh sau có sao không?
Nặng hơn xe số một chút khi quay tay là bình thường vì bánh nối với bộ truyền động. Nặng bất thường, có tiếng kêu hoặc đùm nóng là cần kiểm tra.
Xe máy bị kẹt thắng sau có nguy hiểm không?
Có. Phanh cọ liên tục làm nóng, mòn guốc và có thể khoá bánh sau khiến xe trượt. Nên chạy chậm đến tiệm hoặc dắt xe.