Xe máy bị khói đen là do dư xăng: lượng xăng nhiều hơn lượng gió cần để cháy hết, phần thừa thoát ra thành muội đen. Nguyên nhân hay gặp nhất là lọc gió bẩn, bình xăng con chỉnh sai hoặc bị ngập xăng, le gió (e gió) bị kẹt, kim phun rỉ xăng hoặc cảm biến báo sai ở xe phun xăng, và bugi yếu lửa. Xe khói đen thường kèm hao xăng, bugi đen muội và yếu máy.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Khói đen khi tăng ga, xe ì | Lọc gió tắc | Mở hộp lọc gió xem | Khi đã thay lọc vẫn khói |
| Khói đen, xăng rỉ ở bình xăng con | Phao kẹt, kim xăng mòn | Khoá xăng khi dừng, xem vết xăng | Ngay, vì nguy cơ cháy |
| Khói đen lúc máy nóng ở xe có le gió | Le gió kẹt đóng | Kiểm tra cần le đã gạt về chưa | Khi le không về |
| Xe phun xăng khói đen, đèn báo lỗi sáng | Cảm biến, kim phun | Ghi lại đèn báo | Thợ đọc lỗi bằng máy |
| Khói đen kèm nổ không đều | Bugi yếu, chụp bugi hỏng | Tháo bugi xem màu | Khi thay bugi vẫn vậy |
Vì sao dư xăng thì ra khói đen
Xăng cần một lượng không khí nhất định để cháy hết. Khi xăng nhiều mà gió ít, một phần xăng chỉ cháy dở, tạo thành các hạt cacbon. Các hạt này thoát ra ống xả thành khói đen, bám vào bugi, buồng đốt và pô. Lâu ngày muội làm bugi đánh lửa kém, xupap đóng không kín và xe càng yếu.
Nguyên nhân xe máy xì khói đen
Lọc gió bẩn hoặc tắc
Đây là nguyên nhân dễ kiểm tra nhất. Lọc gió tắc bụi làm xe hút ít gió, hỗn hợp giàu xăng. Xe chạy đường bụi, lâu không vệ sinh lọc gió dễ gặp. Lọc gió dính nhớt hoặc ướt nước cũng gây hiện tượng tương tự.
Bình xăng con chỉnh sai, ngập xăng
Ở xe dùng bình xăng con (chế hoà khí), vít gió chỉnh sai, gíc lơ quá cỡ, phao kẹt hoặc kim xăng mòn làm xăng vào nhiều hơn cần. Phao kẹt còn làm xăng tràn ra ngoài, rỉ ở đáy bình xăng con, rất nguy hiểm.
Le gió kẹt
Le gió (e gió, ga gió) dùng để làm giàu xăng khi khởi động máy nguội. Nếu quên gạt về hoặc cơ cấu le bị kẹt, xe sẽ chạy dư xăng liên tục khi máy đã nóng.
Kim phun, cảm biến ở xe phun xăng
Xe phun xăng điện tử dùng cảm biến để tính lượng xăng. Cảm biến nhiệt độ, cảm biến oxy hay cảm biến vị trí bướm ga báo sai làm hộp điều khiển phun nhiều xăng. Kim phun rỉ, không đóng kín cũng gây dư xăng. Sách hướng dẫn Honda Air Blade dặn khi đèn báo lỗi phun xăng điện tử PGM-FI sáng trong lúc chạy, cần giảm tốc độ và đưa xe đến cửa hàng kiểm tra càng sớm càng tốt.
Bugi yếu, hệ thống đánh lửa kém
Bugi mòn, khe hở sai hoặc chụp bugi hỏng làm tia lửa yếu, xăng không cháy hết. Sách hướng dẫn Honda Wave 110 ghi khe hở bugi tiêu chuẩn 0,8 đến 0,9 mm. Xe khác có thông số riêng trong sách của xe.
Cách kiểm tra từng bước
- Nhìn miệng pô. Muội đen dày, bôi tay ra đen như than là dư xăng lâu ngày.
- Kiểm tra cần le gió đã về hết chưa (xe có le).
- Mở hộp lọc gió. Lõi đen bụi, ướt hoặc rách thì vệ sinh hoặc thay.
- Tháo bugi khi máy nguội. Muội đen khô là dư xăng. Muội ướt dầu là đốt nhớt, xem bài khói trắng.
- Nhìn quanh bình xăng con hoặc cụm kim phun xem có rỉ xăng.
- Để ý đồng hồ: đèn báo lỗi phun xăng sáng thì ghi lại và ra tiệm.
- Đo mức tiêu hao xăng: đổ đầy, chạy một quãng, đổ đầy lại rồi chia số km cho số lít. Hao tăng rõ so với trước là dấu hiệu đi kèm.
Cách xử lý
- Vệ sinh hoặc thay lọc gió đúng loại của xe.
- Thay bugi đúng mã theo sách hướng dẫn, kiểm tra chụp bugi và dây cao áp.
- Xe bình xăng con: thợ súc bình xăng con, kiểm tra phao, kim xăng, gíc lơ và chỉnh lại vít gió.
- Xe phun xăng: thợ đọc lỗi, vệ sinh kim phun và họng ga, kiểm tra cảm biến.
- Sau khi sửa, chạy vài chục km rồi xem lại màu bugi để chắc hỗn hợp đã đúng.
Khi nào phải ra tiệm
- Xăng rỉ ở bình xăng con hoặc kim phun. Có nguy cơ cháy xe.
- Đèn báo lỗi phun xăng sáng.
- Đã thay lọc gió, bugi mà vẫn khói đen.
- Xe khó nổ khi máy nóng, nổ bụp ở pô.
Chi phí tham khảo
Lọc gió và bugi là phụ tùng rẻ, tự thay được với nhiều xe. Súc bình xăng con, vệ sinh kim phun là việc chi phí vừa. Thay cảm biến hoặc kim phun tốn hơn. Giá thay đổi theo dòng xe và nơi sửa.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy bị xì khói đen là do đâu?
Do dư xăng. Thường gặp nhất là lọc gió bẩn, bình xăng con chỉnh sai hoặc ngập xăng, le gió kẹt, kim phun hay cảm biến lỗi ở xe phun xăng, và bugi yếu.
Xe máy bị dư xăng có hại gì?
Hao xăng, muội bám bugi và buồng đốt, xe yếu dần và khó nổ. Xăng dư còn có thể pha loãng nhớt. Nếu dư xăng do rỉ xăng thì còn nguy cơ cháy.
Xe tay ga bị ra khói đen là bị gì?
Phần lớn xe tay ga hiện nay dùng phun xăng, nên hay do lọc gió bẩn, kim phun bẩn hoặc cảm biến báo sai. Nếu đèn báo lỗi sáng, cần thợ đọc lỗi bằng máy chẩn đoán.
Xe máy bị ngộp xăng phải làm sao?
Tắt máy vài phút, gạt le gió về nếu xe có le. Sách hướng dẫn Honda Air Blade hướng dẫn khi máy không nổ thì vặn hết ga và ấn nút đề khoảng 5 giây, sau đó khởi động lại như bình thường. Nếu vẫn không nổ, tháo bugi lau khô hoặc gọi thợ.