Xe máy bị yếu ắc quy khi bấm đề nghe chậm, kêu tạch tạch, còi rè và đèn mờ đi lúc đề. Cách chắc nhất là đo điện áp khi xe nghỉ: theo tài liệu kỹ thuật của hãng ắc quy Yuasa, bình 12V đầy điện đo khoảng 12,6 đến 12,8V, dưới 12,4V là cần sạc. Sạc bằng máy sạc dành cho xe máy; nếu sạc xong mà vài ngày lại yếu, bình đã hỏng hoặc hệ thống sạc của xe có lỗi.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Đề chậm, còi rè, đèn mờ khi đề | Bình yếu | Đo điện áp, sạc | Khi sạc xong vẫn yếu |
| Để vài ngày là không đề được | Bình chai, rò điện, đồ chơi điện | Đo lại sau một đêm | Khi tụt nhanh |
| Đi xa mà bình vẫn yếu | Cục sạc, tiết chế hỏng | Đo điện áp khi máy nổ | Sớm |
| Đề im, đèn chớp tắt | Cọc bình lỏng, ôxi hoá | Siết, vệ sinh cọc | Khi cọc gãy |
| Vỏ bình phồng, nóng, mùi lạ | Bình hỏng, sạc quá | Tháo bình, không sạc | Thay bình ngay |
Dấu hiệu ắc quy xe máy yếu
- Bấm đề nghe mô tơ quay chậm, ì ạch, hoặc chỉ kêu tạch tạch.
- Đèn pha, đèn đồng hồ mờ đi rõ khi bấm đề.
- Còi kêu rè, nhỏ.
- Xe có khoá thông minh phản hồi chậm, đèn báo chớp.
- Sáng sớm khó đề, trưa chiều đề được.
Nguyên nhân ắc quy yếu
Bình đã già
Ắc quy axit chì dùng trên xe máy có tuổi thọ giới hạn, lâu năm các bản cực bị chai và giữ điện kém. Tuổi thọ thực tế phụ thuộc cách dùng, khí hậu và chất lượng bình.
Xe để lâu không chạy
Ắc quy tự xả điện dần dù không dùng. Xe có khoá thông minh, định vị, báo động vẫn tiêu điện nhỏ khi tắt máy. Để vài tuần là bình có thể xuống dưới mức đề.
Đồ chơi điện, rò điện
Lắp thêm đèn trợ sáng, còi to, sạc điện thoại, định vị không đúng cách làm tăng tải và có thể rò điện khi tắt khoá.
Hệ thống sạc hỏng
Khi máy nổ, cuộn sạc và tiết chế (cục sạc) nạp điện lại cho bình. Tiết chế hỏng làm bình không được sạc hoặc bị sạc quá, cả hai đều làm bình chết nhanh.
Cọc bình lỏng, ôxi hoá
Cọc lỏng hoặc bám lớp ôxi hoá trắng xanh làm dòng điện lớn khi đề không đi qua được, dù bình vẫn còn điện.
Cách đo ắc quy bằng đồng hồ vạn năng
- Tắt máy, để xe nghỉ vài giờ, tốt nhất qua đêm.
- Mở nắp bình, vặn đồng hồ vạn năng về thang đo điện áp một chiều (V DC).
- Que đỏ vào cọc dương, que đen vào cọc âm.
- Đọc số và so với mức sau (theo tài liệu kỹ thuật Yuasa cho bình 12V):
- 12,6 đến 12,8V: đầy điện.
- Khoảng 12,4V: còn khoảng 75%, nên sạc.
- Dưới 12,4V: cần sạc đầy lại.
- Nổ máy, vặn ga ở vòng tua vừa, đo lại. Điện áp phải tăng lên so với lúc nghỉ. Không tăng tức là xe không sạc cho bình. Mức sạc chuẩn của từng xe ghi trong tài liệu sửa chữa của hãng, thợ sẽ so theo đó.
Nên sạc hay thay ắc quy
- Bình đo dưới 12,4V nhưng vỏ bình bình thường: sạc đầy rồi đo lại sau một ngày.
- Sạc xong giữ được điện áp đầy và đề khoẻ: bình còn dùng được, tìm nguyên nhân làm bình xuống (để lâu, đồ chơi điện).
- Sạc xong vài ngày lại tụt mạnh: bình đã chai, nên thay.
- Vỏ bình phồng, nóng, chảy dịch: thay ngay, không sạc tiếp.
- Bình mới mà vẫn nhanh hết: kiểm tra hệ thống sạc và rò điện.
Lưu ý khi sạc và câu bình
- Sách hướng dẫn Honda dặn sạc bình bằng máy sạc dành cho xe máy, tháo bình khỏi xe trước khi sạc, và không dùng máy sạc ô tô vì có thể làm bình quá nhiệt, hỏng bình.
- Honda cũng khuyến cáo không mồi khởi động xe máy bằng bình của ô tô.
- Xe có cần đạp: đạp nổ máy rồi chạy một quãng để bình được nạp lại một phần.
- Tháo cọc âm trước, lắp cọc âm sau cùng để tránh chập.
- Với bình nước (loại cũ có nắp châm), không dùng bình khi dung dịch ở hoặc dưới vạch dưới. Sách Honda cảnh báo bình khi đó có thể phát nổ.
Giữ ắc quy bền hơn
- Xe để lâu không chạy nên tháo cọc âm, hoặc sạc bình định kỳ bằng máy sạc xe máy.
- Hạn chế bật đèn, nghe nhạc, sạc điện thoại khi máy không nổ.
- Lắp đồ chơi điện ở tiệm có tay nghề, đi dây qua cầu chì riêng.
- Giữ cọc bình sạch, siết chặt.
Khi nào phải ra tiệm
- Bình mới mà vẫn yếu nhanh.
- Điện áp không tăng khi nổ máy.
- Cầu chì đứt liên tục.
- Có mùi khét, dây điện nóng.
Chi phí tham khảo
Sạc bình ở tiệm có chi phí thấp. Giá ắc quy mới khác nhau theo dung lượng, loại khô hay nước và thương hiệu. Thay tiết chế hoặc sửa cuộn sạc tốn thêm. Nên hỏi giá cụ thể theo đúng mã bình xe mình.
Câu hỏi thường gặp
Ắc quy xe máy yếu phải làm sao?
Đo điện áp khi xe nghỉ. Dưới 12,4V thì sạc bằng máy sạc xe máy. Sạc xong vẫn tụt nhanh thì thay bình, và cho thợ kiểm tra cục sạc nếu bình mới cũng yếu.
Ắc quy xe máy có tự sạc không?
Có, khi máy nổ, cuộn sạc và tiết chế sẽ nạp lại điện cho bình. Nhưng nếu bình quá yếu hoặc xe chỉ chạy quãng ngắn, lượng nạp không đủ bù.
Ắc quy xe máy hết điện có sạc được không?
Được nếu bình chưa hỏng. Bình để cạn quá lâu có thể bị sunfat hoá và không giữ điện được nữa. Sạc bằng máy sạc xe máy rồi đo lại sau một ngày để biết.
Ắc quy xe máy bao nhiêu vôn?
Xe máy phổ thông dùng ắc quy 12V. Khi đầy điện và xe nghỉ, bình đo khoảng 12,6 đến 12,8V.